نسخه خطی حاضر كتابی است در معارضه گلستان و مشتمل است بر ۲ «قسمت» و هر قسمت منقسم است به‌چند «گلبن» و هر گلبن شامل چندین «غصن» است. در ادب و اخلاق، مشتمل بر قصصی در مواعظ و پاره ای از حكم بزرگان ، آمیخته با حكایات و تمثیلات و تشبیهات و دارای اشعاری از مؤلف.

آغاز کتاب: سپاس برون از قیاس خداوندی را سزاست ... که نزدیکان درگاهش به ندای عرفناک حق معرفتک پای جستجو و گمان خسته اند ...

انجام کتاب: همان حاصل آنجا توانیم جست که زین سوش کشتیم از خاک و خشت